OSGB, Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi’nin kısaltmasıdır. En basit tanımıyla, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği (İSG) hizmeti sunmak üzere kurulmuş, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş özel kuruluşlardır.
Peki, bir işveren neden böyle bir hizmete ihtiyaç duyar? Bunun temelinde yasal bir zorunluluk yatar.
Türkiye’de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, kamu ve özel sektöre ait tüm işyerlerini, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanları kapsar. Bu kanun, işverenlere, işyerlerinde alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini belirleme, uygulamayı izleme, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önleme gibi önemli yükümlülükler getirir.
Bu yükümlülükleri yerine getirmek için işverenlerin, çalışanları arasından veya dışarıdan işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi zorunludur. İşte OSGB’ler tam bu noktada devreye girer. İşveren, bu niteliklere sahip personeli kendi bünyesinde bulundurmuyorsa, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını bir OSGB’den satın alarak yasal yükümlülüğünü yerine getirebilir. OSGB hizmeti alınması kanuni bir zorunluluktur ve aksi takdirde işverene idari para cezası uygulanır.
Not: Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 10 ve daha fazla çalışanı olan işyerleri, işyeri hekimine ek olarak diğer sağlık personeli (örneğin, hemşire) görevlendirmekle de yükümlüdür
OSGB’lerin Temel Görev ve Sorumlulukları
Bir OSGB, sadece işyerine bir hekim ve uzman atamakla kalmaz; iş sağlığı ve güvenliğine dair kapsamlı bir hizmet sunar. Görevleri şu ana başlıklarda toplanabilir:
Sağlık Gözetimi: Çalışanların işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinin yapılması, sağlık dosyalarının tutulması.
Risk Değerlendirmesi: İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini belirlemek, bu riskleri ortadan kaldırmak veya en aza indirmek için gerekli önleyici ve düzeltici faaliyetleri planlamak ve işverene önermek.
Eğitim ve Bilgilendirme: Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği konularında temel ve periyodik eğitimler vermek, farkındalığı artırmak.
Acil Durum Planlaması: Yangın, deprem gibi acil durumlar için acil durum planları ve tahliye planları hazırlamak, ilk yardım organizasyonunu planlamak.
Kayıt Tutma ve Raporlama: İş kazaları ve meslek hastalıkları kayıtlarını tutmak, yıllık çalışma planı ve değerlendirme raporları hazırlamak. OSGB’lerin, işyerinde görevli hekim ve uzmanın tuttuğu “onaylı defter” suretlerini kendi arşivlerinde saklama zorunluluğu vardır.
Danışmanlık ve Rehberlik: Tüm bu süreçlerde işverene rehberlik yapmak, mevzuata uyum konusunda destek sağlamak.
OSGB’lerin Çalışma Usulleri
OSGB’lerin faaliyetleri sıkı bir şekilde düzenlenmiştir:
Sadece bulundukları il ve kara komşusu illerde hizmet verebilirler.
Sundukları hizmetin tamamını veya bir kısmını başka bir kişi veya kuruma devredemezler.
İSG-KATİP adlı Bakanlık sistemi üzerinden istihdam ettikleri personeli ve sözleşmeleri bildirmek zorundadırlar.
OSGB’ler, hizmet verirken işyerinin normal iş akışını aksatmamaya özen gösterir.
OSGB ile Çalışmanın İşverene Sağladığı Avantajlar
Yasal Uyumluluk: İSG mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin profesyonelce ve hatasız bir şekilde yerine getirilmesini sağlar, olası cezaların önüne geçer.
Uzmanlık ve Profesyonellik: Alanında uzman ve deneyimli işyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanlarından hizmet alınır.
Maliyet ve Verimlilik: İş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi, iş gücü kaybını ve buna bağlı maliyetleri azaltır. Sağlıklı ve güvenli bir ortam, çalışan verimliliğini artırır.
Evrak Yükünün Azalması: OSGB’ler, yasal olarak tutulması gereken tüm evrak ve kayıtları profesyonelce yönetir, işvereni bu karmaşık süreçten kurtarır.
Sonuç olarak OSGB’ler, işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri için bir araçtır. Ancak unutulmamalıdır ki, iş sağlığı ve güvenliğine dair asıl sorumluluk her zaman işverene aittir. OSGB bu sorumluluğun yerine getirilmesinde işverene uzman destek sağlar, fakat işverenin yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
Leave a comment